Katılım Endeksi ? “İslamic index”

Katılım Endeksi dediğimiz olgu, İslami Sermaye Piyasaları üst başlığı altında İslami hisse senedi piyasasının bir unsurudur. Katılım Endekslerini oluşturan, belirli kriterlere göre seçilmiş hisse senetleridir. Bu hisselere İngilizce litaratürde “İslamic equities”, “İslamic stocks” deniliyor. Bahsettiğim kriterlere uymayanlara “Non İslamic Stocks” veya “Shariah non-complaint stocks” deniliyor. Bu kavramların Türkçe literatürde şuanlık bir karşılığı bulunmuyor.

BİST’de işlem gören ve Katılım Bankacılığı prensiplerine uygun hisse senetlerinden oluşan borsa endeksleridir. Hisse senedi seçimi, bu prensiplerdeki Endeks Kuralları esas alınarak yapılır. Buna göre, endekslerde faaliyet alanı bu kurallara uygun şirketler bulunur. Ayrıca, endekslere girecek şirketler bazı finansal oranları da sağlamak zorundadır.

Click the button

Ülkemizde Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren dört katılım endeksi bulunmaktadır. Bunlar; Katılım 50 Endeksi (KAT50), Katılım 30 Endeksi (KATLM30) ve Katılım Model Portföy Endeksi (KATMP) ve Ziraat Portföy Katılım Endeksi (ZPYKAT) olarak sıralanabilir.

Katılım Endeksi’nin başlangıç tarihi 31.12.2008 olup, 06.01.2011 tarihinden itibaren eşanlı verilerden fiyat ve getiri endeksleri olarak hesaplanmaya başlamıştır. Katılım Endeksi, Katılım Bankaları’nın çalışma prensipleri gereğince, müşterilerinin yatırım yapabileceği hisse senetlerinin fiyat ve getiri performanslarının ölçülmesi amacıyla oluşturulmuştur.

2011’den bu yana, yayınlanan Katılım Endeksi’nin adı Katılım 30 Endeksi olarak güncellenmiştir. 30 hisse senedinden oluşmaktadır ve 3 ayda bir mali tablo dönemlerinde güncellenir.

Katılım 50 Endeksi 50 hisse senedinden oluşmaktadır, bunun dışında Katılım 30 Endeksi ile aynı özelliklere sahiptir. 3 ayda bir mali tablo dönemlerinde güncellenir.

Katılım Model Portföy Endeksi 13 hisse senedinden oluşmaktadır ve 2 haftada bir güncellenmektedir.

Endeks Sponsorları tüm Katılım Bankaları’dır. Katılım Bankaları asgari standartları belirlemiş ve hazırlanmasında destek vermişlerdir.

Endeks Danışmanı Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve Bizim Menkul Değerler’dir. BMD, Endeks Kuralları çerçevesinde endeks sağlayıcıdır.

Endeks Hesaplayıcı Borsa İstanbul’dur. BİST hesaplama ve veri dağıtımını yapmaktadır.

Endeks Kuralları

Endekslerde faaliyet alanı;

  • faize dayalı finans, ticaret, hizmet, aracılık,

  • alkollü içecek, kumar, şans oyunu,

  • domuz eti ve benzer gıda,

  • turizm, eğlence, basın, yayın, reklam,

  • tütün mamulleri, silah,

  • vadeli altın, gümüş ve döviz ticareti,

olmayan şirketler bulunur.

Endekslere girecek şirketler bazı finansal oranları da sağlamak zorundadır.

  • şirketlerin toplam faizli kredilerinin piyasa değerine oranı %30’dan,

  • faiz getirili nakit ve menkul kıymetlerinin piyasa değerine oranı %30’dan,

  • bahsedilen faaliyet alanlarından elde ettiği gelirlerinin toplam gelirlerine oranının da %5’ten

az olması gerekmektedir.

Ziraat Portföy Katılım Endeksi (ZPYKAT)

  • Ziraat Portföy Katılım Endeksi, Ziraat Portföy Yönetimi A.Ş. tarafından 01.07.2016 tarihinde yayımlanmaya başlamıştır. Endekste 70 şirket yer almaktadır

Katılım endesklerinin genel çerçevesini bu şekilde çizebiliriz. Gelecek yazılarımızda endekslerle alakalı problemleri ve geliştirilebilecek çözümleri tartışacağız